tipobet bets10

Σαν σήμερα 4/5: Η αρχή του τέλους της Γιουγκοσλαβίας, πέθανε ο Τίτο

Σαν σήμερα 4/5: Ο θάνατος του Παρτιζάνου Γιόσιπ Μπροζ σήμανε την αντίστροφη μέτρηση για τη διάλυση του ομοσπονδιακού κράτους


Ηταν ένας από τους μεγαλύτερους Παρτιζάνους της Ευρώπης. Η ηγετική του μορφή αναδείχθηκε την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και της γερμανικής κατοχής. Ο Γιόσιπ Μπροζ ή Τίτο όπως έγινε ευρύτερα γνωστός, αναδείχθηκε στον μεγάλο ηγέτη της περιόδου εκείνης στην ευρύτερη περιοχή του κράτους που ονομάσθηκε Γιουγκοσλαβία. Γεννημένος από Κροάτη πατέρα και Σλοβένα μητέρα, ο Τίτο πέθανε σαν σήμερα, 4 Μάϊου 1980.

Ο θάνατος του Τίτο σήμανε την αρχή του τέλους της μεγάλης και ενωμένης Γιουγκοσλαβίας, της Σοσιαλιστικής Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, όπως ήταν το όνομά του.  Ενα ομοσπονδιακό κράτος που ιδρύθηκε στις 29 Νοεμβρίου 1945 kαι διαλύθηκε το 1992. Πρωτεύουσα είχε το Βελιγράδι και αποτελείτο από έξι σοσιαλιστικές δημοκρατίες, τη Σερβία, την Κροατία, τη Σλοβενία, τη τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τα Σκόπια και το Μαυροβούνιο, καθώς και δύο αυτόνομες επαρχίες εντός της Σερβίας, το Κοσσυφοπέδιο και τη Βοϊβοντίνα.

 

Το 1943 ανέλαβε πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης των ανταρτών και όταν ο Σοβιετικός στρατός απελευθέρωσε την Γιουγκοσλαβία, το Αντιφασιστικό Συμβούλιο Εθνικής Απελευθέρωσης σχημάτισε προσωρινή κυβέρνηση με πρόεδρο τον Τίτο. Το Νοέμβριο του ίδιου χρόνου ο Τίτο ανακήρυξε τη Γιουγκοσλαβία «Λαϊκή Ομοσπονδιακή Δημοκρατία».
Η προεδρία του Τίτο έχει επικριθεί ως αυταρχική και έχουν διατυπωθεί επικρίσεις για καταπίεση των πολιτικών του αντιπάλων. Ηαν πάντως, πολύ δημοφιλής, τόσο εντός, όσο και εκτός της Γιουγκοσλαβίας, της οποίας αποτελούσε ενοποιητικό σύμβολο και ήταν αυτός που διατήρησε την ειρηνική συνύπαρξη των εθνών της γιουγκοσλαβικής ομοσπονδίας. Μετά το θάνατό του ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για τη διάλυση του κράτους και τον εμφύλιο πόλεμο.
Οι αδέσμευτοι και ο Στάλιν 

Ηταν ο αρχηγός του Κινήματος των Αδεσμεύτων στο οποίο αρχικά εκτός από τη Γιουγκοσλαβία μετείχε η Ινδία, η Αίγυπτος, η Ινδονησία και η Γκάνα. Διαχώρισε πολύ νωρίς, από το1948 κιόλας, τη θέση του από τη Σοβιετική Ενωση του Στάλιν. Παρά το γεγονός ότι ήταν ένας από τους ιδρυτές της Κομινφόρμ, έγινε το πρώτο μέλος της που αψήφησε τη σοβιετική ηγεμονία το 1948 και ο μόνος επί Στάλιν που κατάφερε να την εγκαταλείψει και να ξεκινήσει το δικό του σοσιαλιστικό πρόγραμμα με στοιχεία σοσιαλισμού της αγοράς. Το 1948, με την επιθυμία του να δημιουργήσει μια ισχυρή ανεξάρτητη οικονομία, ο Τίτο διαμόρφωσε το δικό του σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης ανεξάρτητα από τη Μόσχα. 

Σε αντίθεση με άλλα νέα κομμουνιστικά κράτη στην ανατολική και την κεντρική Ευρώπη, η Γιουγκοσλαβία απελευθερώθηκε από την κυριαρχία του Άξονα με περιορισμένη άμεση στήριξη από τον Κόκκινο Στρατό. Ο πρωταγωνιστικός ρόλος του Τίτο στην απελευθέρωση της Γιουγκοσλαβίας ενίσχυσε όχι μόνο τη θέση του στο κόμμα του και μεταξύ του γιουγκοσλαβικού λαού, αλλά τον ώθησε να επιμείνει περισσότερο ώστε η Γιουγκοσλαβία να έχει περισσότερα περιθώρια να ακολουθήσει τα δικά της συμφέροντα από ότι άλλοι ηγέτες του Ανατολικού Μπλοκ που είχαν περισσότερους λόγους να αναγνωρίσουν τη Σοβιετική συμβολή στην απελευθέρωση των χωρών τους από τον έλεγχο του Άξονα. Η σύγκρουση Τίτο-Στάλιν επηρέασε και την εξέλιξη του εμφυλίου στην Ελλάδα. Ο Τίτο υποστήριζε ανοιχτά την πλευρά του Δημοκρατικού Στρατού, ενώ ο Στάλιν κρατούσε τις αποστάσεις του, έχοντας συμφωνήσεις με τον Τσόρτσιλ να μην επιδιώξει σοβιετικά συμφέροντα εκεί.

Η προσέγγιση Τίτο – Καραμανλή 

Οι ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις, οι οποίες δοκιμάσθηκαν σοβαρά την περίοδο 1945-1949, αναθερμάνθηκαν ραγδαία στη διάρκεια της δεκαετίας του 1950. Ο τερματισμός του ελληνικού εμφυλίου πολέμου και η τελεσίδικη έκβαση του αγώνα για τον πολιτικό έλεγχο της Ελλάδας, η προοδευτική μείωση της ανασφάλειας για το μέλλον των βορείων ελληνικών επαρχιών, η αποπομπή της Γιουγκοσλαβίας από την Κομινφόρμ και οι προβληματικές σχέσεις τόσο της Αθήνας όσο και του Βελιγραδίου με την πλειοψηφία των υπόλοιπων Βαλκανικών κρατών, υπήρξαν γεγονότα που σφυρηλάτησαν τον άξονα Αθήνας-Βελιγραδίου.

Πρωτεργάτες της προσέγγισης αυτής ήταν οι ηγέτες των δύο χωρών, ο Τίτο και  Κωνσταντίνος Καραμανλής.  Στις 23 Ιουλίου 1956 ο Γιουγκοσλάβος στρατάρχης συνοδευόμενος από τη σύζυγό του έφτασε στην Κέρκυρα για διακοπές. Η άφιξή του έγινε δεκτή θετικά από τον ελληνικό Τύπο. Ο Τίτος συναντήθηκε με τον Ελληνα πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή στις 25 Ιουλίου. Στη διάρκειά της συνάντησης οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να εργασθούν για την περαιτέρω βελτίωση των διμερών σχέσεών τους. Επισημάνθηκε, επίσης, ο τουρκικός «επεκτατισμός» και το δίκαιο των ελληνικών θέσεων στο Κυπριακό, ωστόσο ο Τίτο χαρακτήρισε «αδύνατο και καταδικασμένο σε αποτυχία» τον αγώνα της ΕΟΚΑ συμβουλεύοντας μάλιστα τον Καραμανλή να διεθνοποιήσει το ζήτημα στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Λίγες ημέρες αργότερα το γιουγκοσλαβικό ραδιόφωνο μετέδωσε την είδηση πως κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Τίτο στην Κέρκυρα, ο Γιουγκοσλάβος ηγέτης απηύθυνε πρόσκληση στον Κ. Καραμανλή να επισκεφθεί επίσημα το Βελιγράδι, κάτι που ο Ελληνας πρωθυπουργός απεδέχθη με ιδιαίτερη χαρά.

 

Η καρδιά του στρατάρχη Τίτο σταμάτησε να χτυπάει στις 15:05 της 4ης Μαΐου 1980. Στην ανακοίνωση του θανάτου του η χώρα παγώνει. Η Γιουγκοσλαβία βυθίζεται σε βαθύ πένθος. Η σορός του ηγέτη της Γιουγκοσλαβίας μεταφέρεται με το προεδρικό τρένο στο Βελιγράδι και εκτίθεται σε λαϊκό προσκύνημα στο κτίριο της Λαϊκής Συνέλευσης. Η ελληνική τηλεόραση διακόπτει το πρόγραμμά της για να ανακοινώσει το θάνατό του.

Ο Γιόσιπ Μπροζ Τίτο κηδεύεται στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου στο μαυσωλείο που ονομάζεται «Σπίτι των Λουλουδιών». Η κηδεία του Τίτο ήταν η μεγαλύτερη στην ιστορία του 20 αιώνα και ξεπεράστηκε από την κηδεία του Πάππα Ιωάννη Παύλου ΙΙ και του Νέλσον Μαντέλα. Παραβρέθηκαν 209 αποστολές κυβερνήσεων, διεθνών οργανισμών, κομμάτων, κινημάτων και βασιλικών οίκων, από 127 χώρες ε σύνολο 150 μελών του ΟΗΕ το 1980.

 

 

Διαβάστε περισσότερα

Επόμενο άρθρο

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΑ










 

 

 

 

 

 

 

 















ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ









ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ




Welcome Back!

Login to your account below

Create New Account!

Fill the forms below to register

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.